IELTS için kelime bilgisi: kaç kelime gerekiyor?

Neden “band 7 için kaç kelime” diye bir sayı yok?

En çok anılan çalışma Milton, Wade ve Hopkins’e ait ve özeti Milton (2013) içinde: Birleşik Krallık’ta bir hazırlık kursundaki 30 öğrenci arasında yazılı bir kelime testi, Reading puanıyla r = 0,70 düzeyinde ilişkili çıkıyor. Bu, çok küçük bir grupta ve en fazla 5.000 kelimeyi ölçebilen bir testle bulunmuş gerçek bir ilişki. Söylediği şey şu: Kelime bilgisi geniş olanlar genellikle daha yüksek puan alıyor. Bir eşik vermiyor.

Daha büyük bir çalışma aynı yöne, ama daha temkinli işaret ediyor. Drummond (2018), bir hazırlık programındaki 205 öğrenciyi test etti ve kelime bilgisi ile Reading bandı arasında 0,54 korelasyon buldu. Aynı bandı alan öğrenciler birbirinden muazzam farklıydı ve yazarın sonucu şu: IELTS puanı, kelime bilgisinin ne kadar geniş olduğunu kötü tahmin ediyor. Puan kelime sayısını öngöremiyorsa, bir kelime sayısı da puanı vaat edemez.

Bilinen şey: IELTS metinlerini kaç kelime kapsıyor?

Ha, Le, Phung ve Nguyen (2022), Cambridge deneme testi kitaplarından 186 Reading metnini kelime sıklık listelerinden geçirdi. Academic Reading’de en sık 5.000 kelime ailesi metindeki kelimelerin %95’ini, 9.000 aile de %98’ini kapsıyordu. General Training metinlerinin çoğunda rakamlar 3.000 ve 6.000 çıktı; General Training’in son metni ise kelime bakımından Academic’e yaklaşıyordu. Kelime ailesi, bir kök kelimeyi yaygın biçimleriyle birlikte tek sayıyor: analyse, analysis ve analytical bir aile ediyor.

Kapsama, adayları değil metinleri anlatıyor. Bir puan eşiği değil.

Okur için %95 ve %98 ne demek?

%95 kapsamada yirmi kelimeden biri bilinmiyor, %98’de elli kelimeden biri. Hu ve Nation (2000), okurlara bilinmeyen kelime oranı değiştirilmiş bir öykü verdi: Bilinen kelimeler %80 düzeyindeyken metni kimse yeterince anlamadı, %90 ve %95 düzeyinde çok azı anladı; regresyonları ise yardımsız rahat okuma için yaklaşık %98’i işaret etti. Laufer ve Ravenhorst-Kalovski (2010), 745 öğrenciyle çalışarak iki eşik önerdi: en düşük eşik %95 kapsama ve 4.000–5.000 kelime ailesi, en uygun eşik ise %98 ve 8.000 aile.

İki çekince. Birincisi: Schmitt, Jiang ve Grabe (2011) sekiz ülkeden 661 okuru test etti ve anlamanın, bilinen kelime oranıyla birlikte ani bir eşik olmadan düzenli biçimde yükseldiğini buldu; %98 sayısının 2023’teki bir replikasyonu da sonucu yalnızca kısmen yeniden üretebildi. İkincisi: Yazılı metnin %98’ini kapsamanın 8.000–9.000 kelime ailesi istediğini hesaplayan Nation (2006), %98 hedefinin sözlüksüz ve başka yardım almadan okumaya göre kurulduğunu açıkça yazıyor. Elinin altında yardım varken biraz daha düşük bir oran da iş görüyor. Sınavda ise hiçbir yardımın yok; neredeyse tamamını okuyabildiğin metinlerle çalışmanın gerekçesi de bu.

En verimli hedef: akademik kelimeler

Averil Coxhead’in 2000’de yayımladığı Academic Word List, akademik alanların hepsinde sık geçen ve en yaygın 2.000 İngilizce kelimenin dışında kalan 570 kelime ailesinden oluşuyor. Coxhead’in 3,5 milyon kelimelik akademik derleminde bu aileler bütün kelimelerin yaklaşık %10’unu oluşturuyordu; kurgu metinlerde ise oran %1,4’tü. Liste, Victoria University of Wellington sitesinde ücretsiz duruyor ve sıklığa göre alt listelere ayrılmış. Daha yeni olan Academic Vocabulary List (Gardner ve Davies, 2014), 120 milyon kelimelik akademik metinden kurulmuş ve yaklaşık %14 kapsıyor.

IELTS Academic için, gündelik kelimeler oturduktan sonra çalışma zamanının en iyi getirisi burada: konusu ne olursa olsun araştırmadan, kanıttan ve tartışmadan söz eden her metinde karşına çıkan birkaç yüz aile.

Okumak kelime bilgisini nasıl büyütüyor, ne kadar okumak gerekiyor?

Yaygın okuma (extensive reading) üzerine yapılan meta-analizler, kelime bilgisinde orta büyüklükte olumlu etkiler buluyor: Jeon ve Day (2016) çalışmasında 0,47; yanında okuma hızında 0,83 ve anlamada 0,54. Tek kitap yetmiyor. Waring ve Takaki (2003), öğrencileri tek bir seviyelendirilmiş kitaptan sonra test etti ve yeni kelimelerin çoğunun akılda kalmadığını gördü. Kelimeler, onlara defalarca rastlayınca yerleşiyor.

Nation (2014), her sıklık basamağındaki kelimelerle yaklaşık on iki kez karşılaşmak için ne kadar okumak gerektiğini hesapladı. Rakamları dakikada 150 kelime, haftada beş gün ve yılda kırk hafta varsayıyor; kendisi de bu tahmini iyimser olarak niteliyor.

Kaynak: Nation (2014), Reading in a Foreign Language 26(2).

Bunu kapsama rakamlarının yanına koy. Academic metinlerin %95 kapsamaya ulaştığı beşinci bin, Nation’ın tahminine göre günde yarım saatlik bir yıl demek. Yalnızca dokuzuncu bin ise günde 100 dakika isterdi. Okumayı akademik kelimeler üzerine hedefli çalışmayla birleştirmenin gerekçesi tam da bu fark.

Buradan çıkan bir düzen

Bu düzeni yukarıdaki araştırmalardan biz çıkardık. Resmî bir yöntem değil.

1. Her gün oku, ağırlıklı olarak neredeyse bütün kelimelerini bildiğin metinleri. Doğru türden ücretsiz kaynaklar IELTS Academic için ne okumalı sayfasında.
2. Bir kelimeye, anlamı tıkadığında ya da onu artık üçüncü kez gördüğünde bak. Bir daha karşılaşmayacağın nadir kelimeleri geç.
3. Baktığın kelimeleri kaydet ve tekrar et; böylece bir kez rastladığın kelime, ihtiyacı olan yeniden karşılaşmaları bulur.
4. Academic Word List’i alt liste alt liste çalış ve okurken zaten öğrendiğin aileleri işaretle.
5. Sonucu resmî malzemeyle sına. Dört haftalık plan, ücretsiz resmî testlerin bağlantılarını veriyor.

Readlang Mobile burada nerede duruyor?

Readlang Mobile, iPhone ve iPad için bir okuma uygulaması. Bir kitapta ya da makalede kelimeye dokunursun, çeviri satırın içinde belirir; çevirdiğin her kelime fazladan hiçbir adım gerekmeden kaydedilir ve Premium, kaydedilen kelimelerle pratik yapmayı ekler. Bu da yukarıdaki düzenin ikinci ve üçüncü maddesini karşılıyor. Ücretsiz planda günde 30 çeviri var; Premium ayda 8,99 dolar ya da yılda 59,99 dolar.

Olmayanlar: Academic Word List uygulamanın içinde yok, kelimeler Anki’ye ya da CSV olarak dışa aktarılmıyor ve deneme testi bulunmuyor. Bu bir okuma aracı; sınav alıştırması resmî sitelere ait.

Sık sorulan sorular